Sezonowość to jeden z największych testów jakości operacyjnej – to zagadnienie, z którym spotykam się w praktycznie każdym projekcie dotyczącym optymalizacji sieci dystrybucji. W sektorze KEP wahania wolumenów w szczytach potrafią sięgać kilkuset procent.
Przewymiarowanie infrastruktury pod szczyt sezonu oznacza wysokie koszty przez większą część roku. Niedobory zasobów – spadek jakości, SLA i opóźnienia dostaw. Dlatego na pytanie „Jak zapewnić jakość i efektywność sieci dystrybucji w każdym sezonie?” brak jednoznacznej odpowiedzi. Każda z firm musi ją dopasować do swojej sytuacji. Warto zwrócić jednak uwagę na kilka uniwersalnych zasad.
- Najważniejszym celem jakości jest zadowolenie klienta i spełnienie jego potrzeb. Wymaga to świadomości i rozróżnienia jakości konsumenckiej od jakości wewnętrznej – logistycznej. Optymalizacja sieci jest balansem pomiędzy wskaźnikami dystrybucyjnymi, sieciowymi, a wskaźnikami klienckimi SLA.
- Zmiany w liczbie punktów sprzedaży, kierunkach przepływów czy sezonowych wzrostach popytu wymagają regularnego przeglądu lokalizacji magazynów i cross-doków.
- Czasem elementy nieoptymalne kosztowo są kluczowym buforem jakości. Z biznesowego puntu widzenia czasem najlepszym rozwiązaniem jest utrzymanie elementów sieci, które przez większość roku nie są optymalne kosztowo, ale pełnią kluczową rolę w zabezpieczeniu jakości w okresach szczytowych – to często kluczowe okresy dla klientów.
- Modele decyzyjne, algorytmy i elastyczne procedury pozwalają reagować bez chaosu operacyjnego. Modele decyzyjne oparte na algorytmach (np. określenie z góry jaki procent wypełnienia środka transportu jest wystarczający do jego wysłania w celu dotrzymania terminu dostawy) oraz przygotowanie procedur zabezpieczających transport i elastyczność pomagają w reagowaniu na zmienne wolumeny.
Sezonowości nie da się usunąć z logistyki. Można ją natomiast lepiej lub gorzej zaprojektować w systemie dystrybucji.
Dlatego firmy, które traktują projektowanie sieci jako jednorazowe ćwiczenie optymalizacyjne, prędzej czy później napotykają problemy w okresach szczytowych. Z kolei organizacje, które regularnie weryfikują strukturę swojej sieci, scenariusze wolumenowe i procedury operacyjne, są w stanie przejść przez sezonowe piki bez utraty jakości obsługi.
W praktyce sezonowość bardzo szybko weryfikuje jakość decyzji projektowych.
Bo dobrze zaprojektowaną sieć dystrybucji poznaje się nie po tym, jak działa w spokojnym okresie – ale po tym, jak radzi sobie w szczycie sezonu.
